Schoorl

Over Schoorl, toen en nu

Architectuur in Schoorl.

Schoorl ligt op de grens van een groot duingebied en de lager gelegen weilanden.

Van oorsprong is Schoorl een agrarische nederzetting, de in groten getale aanwezige boerderijen zijn hiervan stille getuigen.

Dat Schoorl ook een verleden heeft aan kunstenaars die zich hier in de 20e eeuw huisvestte is minder bekend. De aanwezigheid van deze groep kunstenaars heeft ook de architectuur in Schoorl mede bepaald en gewijzigd.

Door de betere bereikbaarheid van Schoorl verrezen er in ons dorp zelfs landhuizen en villa’s.

Inmiddels zijn de deelnemers van onze kunstroute bekend  en is de route gepland. Wij zullen de architectuur van Schoorl langs deze route voor u in kaart brengen zodat u tevens kunt genieten van de verrassende boerderijen, landhuizen, villa’s, raadhuisjes en kerken die ons dorp rijk is, al dan niet bewoond of bewoond geweest door kunstenaars uit het heden en verleden! Voor nu geven wij u alvast een lijst van de architectuur lang de route, de kaart volgt medio mei.

 

A.   Duinweg 5, de Hervormde kerk.

Het orgel in deze kerk dateert uit 1716 en de preekstoel en kroon dateren uit 1783. In 1779 is de kerk gedeeltelijk ingestort en herbouwd na bemiddeling en steun van de familie Van Foreest.

Voor de kerk staat het beeld "De Jeruzalemvaarders", een beeld van twaalf mannen in processie die palmtakken dragen bij een kruistocht, naar een schilderij van Jan van Scorel. De derde man van rechts is Jan van Scorel. Het beeld is gemaakt door Ellen de Groot.

        

 

B.   Duinweg 3, Het oude Raadhuisje.

Het Oude Raadhuisje is eeuwenlang gebruikt als rechthuis en is herbouwt in 1931. Het is lang in bezit geweest van vereniging "Hendrick de Keijser". Nu wordt het gebruikt als vergaderruimte en is zeer geliefd als trouwlokatie.

Voor het raadhuisje staat een  beeld van Elly Baltus, gemaakt van afvalmaterialen en gegoten in brons. Het verbeeld Jan van Scorel, schilder en tekenaar ( 1495-1562)

 

C.   Dr. Heringalaan 18, Dokterswoning.

Deze woning is gebouwd in opdracht van de gemeente Schoorl als dokterswoning. Architect: Heinike en Kuipers uit Amsterdam. Dr. Heringa woonde hier als eerste huisarts, daarna gevolgd door dr. Risselada.

 

D.   Molenweg 15, Molen kijkduin.

Molen kijkduin is een korenmolen en stamt uit 1772. Er zijn heel veel restauraties uitgevoerd. Sinds 1982 is de molen elke zaterdag geopend en bij voldoende wind wordt er gemalen.

 

E.   Bobbeleweg 5, Fraai Landhuis.

Dit bijzondere landhuis is uitgevoerd in een historische stijl, ontweorpen door C.W. Royaards. Deze architect had veel invloed op de bouw en het ontwerp van huizen. Zijn inspiratie haalde hij uit de 16e en 17e eeuwse bouwkunst in Nederland. De Oorsprong dateert uit 1930.

 

F.   Heereweg 167, "De Woeste Hoeve" anno 1876.

In 1948 wordt er door architect C.W. Royaards een glazen pui aangebracht voor het schildersatelier van Mattheus Lau en Thijs Sterk.

 

G.   Heereweg 230, "De Brulboei" anno 1832.

De Brulboei is lang in bezit geweest van het armenbestuur van de Rooms Katholieke kerk te Schoorl.

 

H.   Heereweg 305. Atelier Harrie Kuijten.

Het atelier dateert uit 1609 en is vele keren sterk gewijzigd. Verschillende kunstenaars hebben in deze woning gewoond en gewerkt. Kunstschilder en glazenier Joep Nicolaas verhuurde het wegens vertrek naar het buitenland aan Harrie Kuijten die het later kocht. Zijn dochter Cécile Kuijten woont er en stelt het open als expositieruimte en werkplaats van haar vader.

 

I.   Heereweg 278, Het commandeurshuis "Barry".

De commandeurs voerden het bevel op de schepen van de walvisvaart. Floris Kuijper uit Groet en Ary Groen uit Schoorl hebben hier gewoond rond 1789. De naam van het huis is afkomstig van een hond van één van de bewoners.

 

J.   Heereweg 389, "Pieter Jacob" 1862.

Deze woning is van volkskundige waarde, is vele malen gerestaureerd en ligt vlak bij zee en strand.

 

K.   Hargerzeeweg 9, "Oase" anno 1935.

Gebouwd in de stijl die omstreeks 1925 op kwam als de "Nieuwe Zakelijkheid". Veel aandacht heeft de architectuur van de periode 1850-1940 die men samenvat als de "Jonge Bouwkunst" Architect: Hans Elte.

 

L. Kerkbrink 1, "Groeter Kerkje" -- Het witte Kerkje anno 1575.

Rond 1575 is de eerste steen gelegd van het Groeter Kerkje. Een brinkachtig aandoende opzet is een nog levende herinnering aan de "Heerlijkheid" Groet. Een heerlijkheid is een gebied waarover de Heer zijn rechten uitoefent.

In 1815 kocht notaris Buddingh de Heerlijkheid Groet en verkocht deze later aan Jonkheer Van Foreest. Daarmee waren Groet en Schoorl verenigd. Aan de zijkant van het kerkje staat het beeld "De wasvrouwen".

M. Kerkbrink 19, het Oude Raadhuisje anno 1639.

Het raadhuisje is vele malen gerestaureerd en staat op de monumentenlijst. Het is van historische waarde voor Groet.

 

N. Nieuweweg 2, huis in functionalistische bouwstijl anno 1932.

Gebouwd door de Amsterdamse architect B. Merkelbach i.s.m. Ch. J.F. Karsten. In de 2e wereldoorlog heeft de ondergrondse verzetsgroep een zgn. "knokploeg" aangevuld met een aantal Russen, zij hebben daar een korte tijd gebivakkeerd.

 

O. Oorsprongweg 3, Het Broederschapshuis, nu "Dopersduin".

Architect: Ir. W.P.C. Knuttel ( 1932). Het is gebouwd voor de Vereniging van Doopsgezinden. In 1939 opengesteld voor Joodse vluchtelingen uit Duitsland. Daarna gebruikten de Duitsers het als paardenstallen en is er heel veel vernield. Met de herbouw is er boven de deuren van de appartementen een bordje gehangen van de kring die de kosten heeft betaald. Bouwwerk van sociale saamhorigheid.